Tòa án các cấp phải tiếp tục nâng cao chất lượng xét xử, theo đúng nguyên tắc “Thượng tôn pháp luật”

15-10-2021 6:02
Ngày 15/10/2021, tại trụ sở TANDTC, đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước, Trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương đã làm việc với Ban cán sự đảng, tập thể lãnh đạo và các cán bộ chủ chốt của TANDTC về kết quả thực hiện cải cách tư pháp tại TAND theo Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị và định hướng những năm tiếp theo.

Trình bày Báo cáo Kết quả thực hiện cải cách tư pháp tại TAND, đồng chí Nguyễn Trí Tuệ, Phó Chánh án TANDTC nêu rõ: Từ khi triển khai thi hành Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị đến nay, ngành Tòa án nhân dân đã hoàn thành nhiệm vụ, đạt và vượt các chỉ tiêu, yêu cầu quan trọng Quốc hội giao với chất lượng cao. Trong nhiệm kỳ vừa qua các Tòa án đã thụ lý 2.433.631 vụ việc, đã giải quyết được 2.375.983 vụ việc, đạt tỷ lệ 97,6% (so với nhiệm kỳ trước, thụ lý tăng 624.551 vụ việc, đã giải quyết tăng 594.573 vụ việc). Chất lượng xét xử tiếp tục được bảo đảm và có nhiều tiến bộ. Tỷ lệ bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan đều dưới 1,5%, đạt chỉ tiêu Nghị quyết của Quốc hội.

Các Tòa án đã xét xử các vụ án hình sự đạt tỷ lệ 99,5%; đã giải quyết các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao động đạt tỷ lệ 97,3%, đã xét xử các vụ án hành chính đạt tỷ lệ 89,3%. Việc xét xử các vụ án hình sự bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra trường hợp nào kết án oan người không có tội. Việc giải quyết, xét xử các vụ việc dân sự, vụ án hành chính bảo đảm khách quan, đúng pháp luật.

Thực hiện chỉ đạo của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, các Tòa án đã đưa ra xét xử nghiêm 7.463 vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp với 14.540 bị cáo và áp dụng hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội; nghiêm khắc đối với người chủ mưu, cầm đầu, lợi dụng chức vụ chiếm đoạt tài sản của Nhà nước. Đã áp dụng các biện pháp thu giữ, tạm giữ, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản để thu hồi hàng chục nghìn tỷ đồng theo đúng quy định của pháp luật. Tòa án đã trình Chủ tịch nước ký Quyết định đặc xả tha tù trước thời hạn cho 21.324 phạm nhân đang chấp hành án tù; 231 người đang được hoãn chấp hành án phạt tù và 19 người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù có đủ điều kiện được hưởng đặc xá.

Song song với công tác xét xử, TANDTC còn làm tốt công tác xây dựng các dự án luật (đặc biệt là xây dựng, hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua dự án Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án), xây dựng các dự án pháp lệnh, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội; phối hợp với các cơ quan có liên quan trình Quốc hội ban hành nhiều dự án luật. Hội đồng Thẩm phán TANDTC đã ban hành 49 Nghị quyết; Chánh án TANDTC ban hành 5 Thông tư; ký ban hành 17 Thông tư liên tịch; công bố 43 án lệ.

Thi hành Luật Tổ chức TAND, TANDTC đã thành lập Tòa án 04 cấp, hoạt động dần đi vào ổn định. Đối với các Tòa án quân sự, đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết về tổ chức và biên chế của Tòa án quân sự, theo đó, Tòa án quân sự gồm có Tòa án quân sự trung ương, 09 Tòa án quân sự quân khu và tương đương, 10 Tòa án quân sự khu vực (giảm 07 Tòa án quân sự khu vực).

Bên cạnh đó, TANDTC ban hành Quyết định số 120/TANDTC-QĐ về xử lý trách nhiệm người giữ chức danh tư pháp trong TAND; “Bộ quy tắc đạo đức và ứng xử của Thẩm phán”, Chỉ thị số 05/2020/CTCA về tăng cường kỷ cương, kỷ luật công vụ nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nhất là các chức danh tư pháp liêm chính, chuyên nghiệp. Thực hiện Nghị quyết 39-NQTW của Bộ Chính trị, Ban cán sự đảng TANDTC đã xây dựng Kế hoạch 458-KH/BCS về tinh giản biên chế và tổ chức thực hiện nghiêm quy định của Đảng.

Công tác hợp tác quốc tế của TAND cũng không ngừng được tăng cường và mở rộng, đã có hợp tác với nhiều nước trên thế giới trong các lĩnh vực như: xây dựng pháp luật, cải cách hành chính tư pháp, đào tạo cán bộ, Thẩm phán và xây dựng cơ sở vật chất…; tích cực tham gia các tổ chức quốc tế về pháp luật và tư pháp.

Về xây dựng cơ sở vật chất, nhiệm kỳ qua, Tòa án đã hoàn thành đầu tư, xây dựng trụ sở mới trụ sở TANDTC, trụ sở 03 TAND cấp cao, 21 trụ sở TAND cấp tỉnh, 49 trụ sở TAND cấp huyện; tích cực đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động của Tòa án. Công khai bản án, quyết định của Tòa án trên Cổng thông tin điện tử được các Tòa án thực hiện nghiêm túc, thực chất, có hiệu quả và đã dần đi vào nền nếp.

Về hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với công tác Tòa án, Ban cán sự đảng TANDTC luôn phối hợp chặt chẽ với cấp ủy đảng địa phương trong công tác quy hoạch, bố trí sắp xếp cán bộ và xử lý cán bộ vi phạm kỷ luật. Các Toà án địa phương đều duy trì việc phối hợp với các cơ quan tố tụng cung cấp, thực hiện nghiêm Chỉ thị số 26-CT/TW ngày 09/11/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác điều tra, xử lý các vụ ản, vụ việc.

Về triển khai Kết luận của đồng chí Chủ tịch nước, Trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương, Ban cán sự đảng TANDTC đã nghiên cứu xây dựng 03 Đề án gồm: Đề án đổi mới tổ chức TAND tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo Nghị quyết Trung ương 6 khóa XII của Đảng đáp ứng yêu cầu tình hình mới; Đề án đổi mới chế định Hội thẩm nhân dân; Đề án Tổ chức phiên tòa trực tuyến. Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Chủ tịch nước và ý kiến tham gia của các bộ, ban, ngành cả 03 Đề án này đều đã được hoàn thiện để báo cáo cấp có thẩm quyền và sẽ tổ chức thực hiện trong thời gian tới khi có quyết định.

Đóng góp ý kiến tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga và đại diện các cơ quan liên quan đánh giá cao những kết quả đã đạt được của hệ thống TAND trong cải cách tư pháp theo nội dung Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị. Hoạt động xét xử của TAND các cấp đã góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường pháp lý ổn định để phát triển kinh tế, từng bước xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN.

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban Chỉ đạo cải cách Tư pháp Trung ương biểu dương hệ thống Tòa án đã chủ động tập trung nguồn lực để nâng cao chất lượng xét xử. TAND các cấp trong cả nước đã góp phần quan trọng vào những thành tựu của đất nước trong 5 năm vừa qua. Mặc dù biên chế giảm 12% nhưng Tòa án các cấp đã giải quyết được gần 2,4 triệu vụ việc, tăng gần 600.000 vụ so với nhiệm kỳ trước. Lần đầu tiên, Hội đồng Thẩm phán TANDTC đã công bố 43 án lệ và đã có 1.000 vụ án viện dẫn án lệ. Đây là điểm sáng, được đánh giá đạt trình độ quốc tế. Bên cạnh đó, hơn 700.000 bản án, quyết định đã được công bố trên Cổng thông tin điện tử- đây là một bước tiến dài trong công khai và minh bạch hóa hoạt động của Tòa án.

Về định hướng cải cách tư pháp trong hệ thống Tòa án, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh đây là xu thế tất yếu nhằm tiến tới xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN. Đây cũng là động lực để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tư pháp nhằm xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc như Nghị quyết Đại hội XIII đã đề ra. Tòa án các cấp phải tiếp tục nâng cao chất lượng xét xử, theo đúng nguyên tắc thượng tôn pháp luật, đi cùng với tăng cường công khai, minh bạch, vô tư, độc lập trong việc ra phán quyết và phải chịu sự giám sát của nhân dân, vì nhân dân phục vụ.

Chủ tịch nước hoan nghênh TANDTC thực hiện phương châm “công khai là nguyên tắc, không công khai là ngoại lệ”, thông qua việc công khai bản án và quyết định, đồng thời nghiên cứu áp dụng tống đạt điện tử. Trong năm tới, Tòa án ứng dụng trí tuệ nhân tạo qua trợ lý ảo để hỗ trợ các Thẩm phán trong công tác xét xử cùng với việc tích cực chuẩn bị triển khai Tòa án điện tử khi Quốc hội cho phép, vì vậy TANDTC phải xây dựng được đội ngũ Thẩm phán “thanh liêm, chính trực, có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông về pháp luật và mẫu mực về đạo đức” vì đây chính là nhân tố quyết định của tiến trình cải cách tư pháp.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban Chỉ đạo cải cách Tư pháp Trung ương,, Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình cảm ơn sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời của các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ đối với công tác Tòa án. Trong thời gian tới định hướng cải cách tư pháp trong TAND tập trung tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và sự giám sát của cơ quan dân cử; đảm bảo sự lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện của Đảng đối với Tòa án. Đổi mới tổ chức Đảng trong TAND phù hợp với đổi mới tổ chức của ngành Tòa án theo hướng tách bạch hợp lý với địa giới hành chính, bố trí Chánh án các cấp tham gia cấp ủy cùng cấp với cương vị cao hơn hiện tại và phù hợp với từng địa bàn. Tổ chức thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng; tăng cường sự giám sát của cơ quan dân cử và tổ chức chính trị, xã hội đối với hoạt động của Tòa án. Làm rõ nội hàm quyền tư pháp, chủ thể thực hiện quyền tư pháp và đặc trưng cơ bản của quyền tư pháp; xây dựng nền tư pháp công khai, minh bạch phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân. Hoàn thiện tổ chức bộ máy và hoạt động của Tòa án theo thẩm quyền xét xử, có sự tách bạch hợp lý với các đơn vị hành chính. Xây dựng cơ chế đảm bảo Tòa án độc lập thực thi quyền xét xử theo pháp luật. Đổi mới và hoàn thiện thủ tục tố tụng, xây dựng chế độ tố tụng lấy xét xử làm trung tâm. Xây dựng đội ngũ cán bộ Tòa án chính quy, chuyên nghiệp, tinh nhuệ, tận tụy và tận tâm. Xây dựng Tòa án điện tử nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động tố tụng và quản lý.

Nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ cải cách tư pháp mà Ban Chấp hành Trung ương, Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương giao, Ban cán sự đảng TANDTC đề xuất với đồng chí Chủ tịch nước, Trưởng ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương quan tâm chỉ đạo TANDTC trong việc xây dựng Đề án cải cách tư pháp trong TAND định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Quan tâm tháo gỡ khó khăn của TAND về vấn đề biên chế, nguồn lực, cơ sở vật chất, chế độ chính sách cho công chức TAND

Nhân dịp này, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã dự lễ và trao Huy hiệu 40 năm Trao Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng đối với đồng chí Nguyễn Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương đảng, Bí thư Ban cán sự đảng, Chánh án TANDTC và đồng chí Nguyễn Văn Thuân, Thẩm phán TANDTC, nguyên Phó Chánh án TANDTC, nguyên Bí thư Đảng ủy TANDTC. Trao Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng đối với đồng chí Lương Ngọc Trâm, Phó Bí thư Đảng ủy, Thẩm phán TANDTC.

Thực hiện: Minh Giang – Hải Đăng – Thu Trang

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tiêu điểm